Innovfest 2.0: “Speerpuntclusters zijn vitale schakels voor Vlaamse innovatie en competitiviteit”

Zes Vlaamse speerpuntclusters bliezen gisteren verzamelen in Lamot in Mechelen voor Innovfest 2.0. Het was uitkijken naar de resultaten van het onderzoek van VUB-professor Elvira Haezendonck naar het belang en de rol van speerpuntclusters in de innovatieve regio Vlaanderen. Vlaams minister van Werk, Economie, Innovatie & Landbouw Jo Brouns bevestigde tijdens zijn toespraak alvast zijn steun voor het speerpuntclusterbeleid.

De zes Vlaamse speerpuntclusters VIL, Flanders’ Food, Flux50, Medvia, De Blauwe Cluster en Catalisti organiseren samen Innovfest. Voor deze tweede editie was het uitkijken naar de resultaten van het onderzoek van VUB naar de rol en het belang van speerpuntclusters in Vlaanderen. VUB professor Elvira Haezendonck lichtte de resultaten toe. Daar waar een regio als Vlaanderen vroeger voordeel putte uit haar uitstekende ligging, speelt dat vandaag veel minder een rol. “In de huidige wereldeconomie vervangen clustervoordelen de locatievoordelen van weleer”, aldus Elvira Haezendonck. Ze onderscheidde veertien rollen die speerpuntclusters vervullen en ze doen dat al heel goed, voegde ze er aan toe.

Motor van de Vlaamse economie

Sterke clusters zijn aantrekkelijke economische entiteiten om mee te verbinden voor ondernemingen. De speerpuntclusters spelen een cruciale rol in het vormen van die verbindingen, aldus Haezendonck. “Ze zijn vitale schakels voor de innovatie in Vlaanderen.” Vlaams minister van Werk, Economie, Innovatie & Landbouw Jo Brouns beaamde dat volmondig en sprak zijn steun uit voor de verdere ontwikkeling van de speerpuntclusters. “Clusters zijn de motor van de Vlaamse economie”, aldus de minister.

Bierviltjes-innovatie

Keynote-spreker en serieel entrepreneur Jürgen Ingels laat steeds een echte bar installeren in zijn bedrijven. Dat samen-op-café-bierviltjes-volkladden-met-wilde-ideeën thema kwam vaak terug in zijn keynote. In staccato bezorgde hij de volle zaal zijn 7 lessen voor ondernemers en innovatoren. Het was fast food voor het brein. Met een vermakelijke vergelijking illustreerde Ingels dat je jezelf voortdurend mag prikkelen om niet te snel tevreden te zijn, elke extra inspanning loont want  [1.00]356 = 1.00 en [1.01] 356 = 37.78.

Breakout sessies

Wie graag in de diepte wilde bijleren kon terecht in één van de breakout-sessies rond drie thema’s ‘Sustainability’, ‘Human capital’ en ‘Energy’, telkens georganiseerd door twee clusters samen. Catalisti trok samen met Flanders’ Food de sessie rond Sustainability met eerst een presentatie van Professor Pieter Billen (UA), gevolgd door twee cases van bedrijven. Emmanuel Raskin sprak over de innovaties bij Citribel. Geert van Ballaer (Borealis) lichtte het net afgeronde Truce-project toe dat in samenwerking met Catalisti werd op poten gezet.

Entropie naar nul brengen

Professor Billen stelde de vraag “Is circularity sustainable?”. Het antwoord was “Ja, maar…”. De grootte van de circulaire cyclus is van belang: hoe groter die cyclus, hoe meer energie er in kruipt. Professor Billen zou dan ook een aantal keer benadrukken hoe groot de nood is aan betaalbare (en stabiele toelevering van) energie om vooruitgang te boeken met de circulaire economie. “Anders maken we het onze industrie onmogelijk”, wist Billen. Samen met zijn collega’s doet professor Billen onderzoek naar manieren om sneller tot beslissingen te komen op dit domein. Daarom zoekt hij naar alternatieven voor LCA’s, die tijdrovend en omslachtig zijn. Hij stelt voor de entropie en energie van een proces te kwantificeren en zo sneller vat te krijgen op de positieve impact en efficiëntie ervan. Last but not least brak hij nog een lans voor samenwerking en derisking, omdat ze leiden tot meer effectieve R&D roadmaps.

Van biet tot handtas

Emmanuel Raskin sprak gepassioneerd over de innovaties van Citribel, bekend als producent van citroenzuur. Raskin gaf aan dat innovatie voor Citribel de enige manier is om te overleven tegen de concurrentie van Chinese fabrikanten die onze markt overspoelen met goedkoper citroenzuur. Via fermentatieprocessen met suiker en schimmels is Citribel zich gaan specialiseren in de fabricage van mycelium. Het bedrijf ontdekte al fantastische toepassingen, zo verhoogt mycelium de weerstand van scampi, zalm en zoogdieren. Er wordt ook werk gemaakt van de fabricage van vegan textiel op basis van mycelium dat sterke gelijkenissen vertoont met leer. Op termijn zouden alle dierlijke en fossiele producten zo kunnen vervangen worden. “Van suiker maken we dus nu sjacochen”, lachte Raskin.

Design voor recyclage

Geert Van Ballaer van Borealis lichtte het Truce-project toe dat samen met 6 andere partners en met ondersteuning van Catalisti en Flanders’ FOOD in volle lockdown werd ontwikkeld. Covid zorgde voor een tijdsverlies van 9 maanden, gaf Van Ballaer toe. Nochtans mogen de resultaten er zijn. Tijdens het project werd verpakkingsmateriaal ontwikkeld voor deegwaren van Puratos. De materialen werden zo 100% recycleerbaar op basis van PE mono-materiaalverpakking. Het bleef niet bij een concept want in een pilootopstelling is de productie ook getest, met succes. Een heel mooi nevenresultaat is dat de Universiteit Gent een procédé ontwikkelde om snel de recycleerbaarheid te testen van producten, wat van groot nut bleek tijdens het TRUCE-project.

Recycleerbare verpakking voor voeding en restproducten van voeding waar nieuwe materialen van worden gemaakt: er zijn heel wat links tussen de chemische en voedingsclusters, iets wat ook de sprekers inspireerde tot verdere dialoog tijdens het panelgesprek onder leiding van de algemeen directeur van Catalisti Tine Schaerlaekens. Ook het publiek reageerde enthousiast met een hele rist vragen voor de drie sprekers.

Presentaties en foto’s

Plenaire sessie

Breakout sessie “Sustainability”

Breakout sessie “Energy”

Breakout sessie “Human Capital”

Foto’s

  • Voor foto’s van dit event kan je terecht in deze fotogalerij

Contact

Floris Van Cauwelaert (Communicatie), fvancauwelaert@catalisti.be, +32 497 55 22 44

Clusterorganisaties zijn cruciaal voor de competitiviteit van de Vlaamse bedrijven

Vlaamse bedrijven slagen er in om hun competitieve voordelen t.o.v. het buitenland te behouden door een performante clusterwerking. Een recente VUB-studie concludeert dat de zes Vlaamse speerpuntclusters Catalisti (chemie & plastics), De Blauwe Cluster (mariene), Flanders’ FOOD (voeding), Flux50 (energie), MEDVIA (gezondheid) en VIL (logistiek) hun rol zeer goed vervullen en er voortreffelijk in slagen om vanuit hun neutrale en deskundige positie vele partijen samen te brengen.

Consensus over rol clusters

Kennisinstellingen, bedrijven en lokale overheden zijn unaniem dat de zes speerpuntclusters instaan voor kennisdeling en kennisdoorstroming en mede aan de wieg staan van ontwikkeling van nieuwe kennis. Ook blinken ze uit in het borgen van de kennis voor de volgende generaties. Dit zorgt voor een innovatie-boost waardoor Vlaamse bedrijven de moeilijkheden van de energiecrisis, de grondstoffenschaarste, de klimaatuitdagingen en de problemen van een krappe arbeidsmarkt de baas kunnen blijven.

“Barry Callebaut wil als wereldspeler in chocolade aan de top blijven op vlak van innovatie. Via de cluster werken we samen met andere top-voedingsbedrijven in Vlaanderen, zoals Vandemoortele en Soubry om een grote sprong vooruit te maken in digitalisering in onze fabrieken. De hefboom die ontstaat via deze samenwerking heeft een positieve impact op de volledige voedingssector. Clusterorganisaties zijn cruciaal om ons te verbinden in innovatie”

– Barry Callebaut

Cluster Memorandum

Op vraag van de speerpuntcluster-directies voerde de Vrije Universiteit Brussel een studie uit om met een constructief-kritische blik te analyseren wat een optimale rol kan zijn van een clusterorganisatie in het snel evoluerende economisch en maatschappelijk landschap. De directies willen met de output van de studie aan de slag gaan om hun strategische en operationele doelen te verfijnen. Ze zijn overtuigd dat hun goede werk moet verder gezet worden en op basis van de inzichten zal een memorandum uitgewerkt worden waarmee de Vlaamse Regering aan de slag kan om te waarborgen dat Vlaanderen aan de top blijft inzake innovatie en clusterbeleid, een clusterbeleid van en voor ondernemingen, een clusterbeleid dat het transformatief proces ondersteunt waarin elke onderneming vandaag verkeert. 
 

“De speerpuntclusters bundelen het economisch weefsel en zorgen ervoor dat de  opgebouwde kennis snel en transparant zijn weg naar de bedrijven vindt.”

Kurt Van Donink, Vice President European Logistics, Nike

Elke speerpuntcluster is uniek

De speerpuntclusters zijn divers in hun organisatiestructuur en aansturing. Er worden dan ook andere accenten en prioriteiten gelegd. De studie, waarbij naast een literatuurstudie als benchmark t.o.v. het buitenland ook een aantal focusgroepen van bedrijfsleden, kennisinstellingen en andere innovatie-actoren georganiseerd werden, bevestigt dat deze diversiteit nodig is om ervoor te zorgen dat er op maat diensten kunnen geleverd worden aan de leden. Deze leden komen immers vanuit de verschillende sectoren, technologieën en disciplines die elk  hun specifieke en andere uitdagingen  hebben. Speerpuntclusters zijn dé katalysator en gatekeeper bij uitstek. Sandro Iacovella, oprichter van ThermoVault bevestigt dit:

“Als startende ondernemers met academische achtergrond was het essentieel om een klankbord te hebben dat je begrijpt, in je gelooft en meedenkt met jouw specifieke uitdagingen. De cluster heeft hierin een belangrijke rol gespeeld en ons geïntroduceerd tot de juiste partijen. Momenteel zijn we met onze eigen retrofit oplossing voor residentiële verwarmingssystemen actief in meerdere landen, in combinatie met de wereldwijde afzetmarkt van fabriekstoestellen door onze strategische partner Ariston. Ik kan gerust zeggen dat zonder die ondersteuning we nu niet zo ver hadden gestaan bij de uitbouw van ThermoVault”. 

Sandro Lacovella, oprichter ThermoVault

Een gericht VLAIO, sterke clusters in Europa

De VUB-studie bevestigt ook de sterke positie van Vlaanderen waarbij clusters vele rollen en taken opnemen en heel strategisch ingezet worden. In het bijzonder wordt hierbij de rol van VLAIO, agentschap voor innoveren en ondernemen, genoemd dat met een heel gericht clusterbeleid aan de bron staat van het succes.  Uniek aan dat beleid is de industriële focus en bedrijf gestuurde werking.  Deze sterkte moet  VLAIO ook de volgende jaren blijven uitspelen in Europa.

InnovFest

InnovFest is een invloedrijk netwerkevenement dat de synergie tussen de Vlaamse overheid, de zes speerpuntclusters en bedrijven benadrukt. Op 20 februari bij Lamot in Mechelen worden de resultaten van de VUB-studie toegelicht door Prof. Elvira Haezendonck.  De 6 speerpuntclusters brengen die dag ook, zij aan zij,  de recentste technologische doorbraken in drie break-out sessies om de uitdagingen rond duurzaamheid, energie en arbeidsmarkt op te lossen. Het evenement biedt een unieke inkijk in het dynamische landschap van innovatie en groei in Vlaanderen.

Catalisti is happy to announce two new members to its team

Martijn Roosen (1994) is the newest addition to our team of innovation brokers. Martijn is living in Oostakker. He has a master’s degree in environmental engineering from Ghent University and has completed his PhD in Bioscience Engineering at the same university. The focus of his PhD research was on the characterization and pretreatment of post-consumer plastic packaging waste. Martijn has tought several courses, contributed to more than 30 scientific papers and has been involved in several patent applications. Martijn is married and is the proud father of a baby girl. In his free time, he enjoys cooking, travelling, and walking with his two dogs.

Floris Van Cauwelaert (1974) is our new communications manager. Floris lives in Dilbeek with his wife and two children. He holds a master in philosophy from Ghent University and a master in American Studies from the University of Antwerp. He has previously worked as a journalist at MO*, De Morgen en Het Laatste Nieuws and as a freelance communication and event manager for Vlaanderen Circulair, SD Worx and EFPIA. Floris is also part of a group of bloggers under the name of Zeronaut. He feels at his best in the wilderness and is a fan of football and cycling.  

We wish them both good luck in their new roles.

Opening KUL Lipid Lab

Op 16 maart 2020 opent KU Leuven Campus Kulak Kortrijk Lipid Lab, een onestoplab voor onderzoek en ontwikkelingen op lipiden. Het Lipid Lab verenigt hooggespecialiseerde apparatuur en multidisciplinaire expertise om samen met de industrie de uitdagingen van de toekomst rond lipiden aan te pakken. Klik hier voor meer informatie over het lab en de onderzoeksthema’s.

De opening start met een welkomstwoord door prof. dr. Piet Desmet, vicerector KU Leuven Campus Kulak Kortrijk. Daarna volgen presentaties door prof. dr. ir. Koen Debackere (‘Lipid Lab als hefboom voor innovatie en tech transfer’), prof. dr. ir. Jan Delcour (‘Lipiden-onderzoek aan KU Leuven Campus Kulak Kortrijk: de kers op de taart’), prof. dr. ir. Imogen Foubert (‘Voorstelling mogelijkheden Lipid Lab als one stop lab for research and development on lipids’) en Patrick Maselis (‘Lipid Lab als hefboom voor de industrie’). Ten slotte neemt KU Leuven Kulak u mee op rondleiding doorheen de labo’s, met aansluitend een receptie. Inschrijven kan via: www.kuleuven-kulak.be/lipidlab

ACTA Kennisevent

Virtual Reality, Augmented Reality en andere digitale tools bieden unieke kansen voor het opleiden van professionals. In de proeftuin Opleiden 4.0 onderzoeken Catalisti, ACTA, imec en Karel de Grote Hogeschool hoe we deze tools ook in de chemische, kunststof- en procesindustrie kunnen inzetten.

In dit kader nodigt ACTA u op donderdag 5 maart 2020 uit voor haar kennisevent met als thema “Digitalisering op de Werkvloer en de Impact op HR, Productie en Techniek”.

Tijdens deze innovatieve en interactieve namiddag delen ACTA en haar partners hun visie op én praktijkervaring met leermethodes voor industrie 4.0, en dat aan de hand van demo’s en workshops zodat u nadien zelf aan de slag kan met nieuwe concrete inzichten. Verschillende leeroplossingen komen aan bod: van praktijk in een echte fabriek tot digitale leermethodes. U kan drie workshops naar keuze volgen. Klik hier voor een overzicht van de verschillende workshops. Daarnaast is er doorlopend een demo over VR, AR en e-learning. De dag wordt afgesloten met een roadmappresentatie en een walking dinner.

De toegang tot dit event is gratis. De plaatsen zijn echter beperkt.

Registreer voor het event en voor de verschillende workshops via:
www.acta-vzw.be/nl/page/programma-kennisevent.arcx

Winter School on Green Chemistry

On January 28, the University of Antwerp will organise a Winter School on Green Chemistry, sponsored by FWO and FNRS. At the event, guest speaker Prof. James Clark of the University of York will deliver two lectures. Please note that registration is free, but mandatory by January 24. Late registrations cannot be accepted.

14:00-15:15 Lecture 1
Principles of Green Chemistry; Drivers for change; Clean synthesis; Metrics
The Green Chemistry movement is over 20 years old but now has fresh momentum from some key current sociological, environmental and economic drivers and these will be explored including new legislation that is challenging the fundamentals of many traditional chemical processes and products. At the heart of green chemistry is the chemical process and many alternatives to traditional chemical routes, reagents and methods are now available and these will be illustrated through some of the most important and widely known chemical processes including oxidations and carbon-carbon bond forming reactions. Apart from clean synthesis, the feedstock for chemical processes and the fate of the final products need to be considered and will be looked at especially from the point of view of sustainability, an increasing use of renewable resources and product toxicity and recyclability. All of these changes must be properly assessed through green metrics and in addition to widely used life cycle assessment we will also look at the details of the chemistry and how we can use green chemistry metrics to encourage reductions in waste, improvements in efficiency and resource recycling.

15:45-17:00 Lecture 2
Green chemical technologies including greener solvents; The bio and circular economies; Greener Products
Green Chemistry is a practical concept and the application of its principles in meaningful ways needs the right tools. Here we will consider the tools available to make real and substantial changes to chemical processes. Modern chemistry must fit within the new bio- and circular economies and this means changes to many of the chemical processes and chemical products that have been used for many years. Green chemical technologies including greater use of catalysis, alternative solvents and alternative energy techniques will be considered and their use illustrated though real examples. A good example where green chemistry and the bio-economy meet is in the design and use of bio-based solvents and these will be discussed including some emerging commercial successes. Other bio-based chemical intermediates and products will be critically assessed including the so-called platform molecules and how they can be the basis of new greener and more sustainable chemical processes. Examples of so-called green products in many sectors will be given and critically assessed from the point of view of green chemistry principles and modern circular economy thinking.

Find out more about the location and registration at:
www.uantwerpen.be/en/conferences/green-chemistry/

We Are Chemistry Jobevent

Op 25 maart vindt opnieuw de negende editie van het We Are Chemistry Jobevent plaats. Onder het motto ‘Meet the pro’s, find the job’ melden zich dit jaar 26 bedrijven present: 3M, Apeiron, Agfa Gevaert, Ashland, Bayer, BASF, Borealis, Covestro, DuPont, EuroChem Antwerpen, Evonik, ExxonMobil, Gunvor Petroleum Antwerpen, Huntsman, Imerys, Indaver, INEOS, Janssen Pharmaceutica, LANXESS, Nippon Shokubai, Oiltanking, Oleon, Soudal, Total, Umicore en VOPAK. Het is dan ook de ideale plek om inzicht te krijgen in wat ‘werken in de chemie, kunststoffen en life sciences’ net betekent, én misschien zelfs een droomjob te scoren.

Jaarlijks werven de bedrijven in de Belgische chemiesector 2500 mensen aan. – Frank Beckx, gedelegeerd bestuurder essencia vlaanderen

We Are Chemistry is een initiatief van POM Antwerpen met steun van Provincie Antwerpen en essenscia vlaanderen. In 2018 bezochten een 350-tal studenten en werkzoekenden het event. Wil u er in 2019 ook bij zijn? Inschrijven kan via: www.wearechemistry.be/event.

11th European Innovation Summit

From 3-6 February 2020, the Knowledge4Innovation platform organises the 11th European Innovation Summit in the European Parliament in Brussels. Under the heading ‘Implementing Horizon Europe: from policy to impact”, this edition focuses on the work of the European Partnerships and Missions under the headings of ‘Digital Transformation’, ‘Greening’ and ‘Innovation’.

Investing in research and innovation is investing in Europe’s future, in knowledge and new solutions to maintain and improve the European way of life. That is why the European Commission has set a new level of ambition to deepen Europe’s innovation capability, provide lasting prosperity and preserve our global competitiveness. Horizon Europe is the most ambitious research and innovation programme ever and will keep the EU at the forefront of global research and innovation.

Horizon Europe will support European Partnerships to deliver on global challenges and industrial modernisation through concerted R&I effort with the Member States, private sector, foundations and other stakeholders. For the K4I community and in particular those that are part of the planned European Partnerships, in the short term the further negotiations until the adoption and in the long-term the implementation of Horizon Europe, are of major concern. For this reason the topics covered by the 11 EIS Programme are closely linked to the work of the European Partnerships and Missions under the headings of ‘Digital Transformation’, ‘Greening’ and ‘Innovation’.

Participants of this year’s summit will discuss remaining issues related to the shaping of the final set of European Partnerships, internationalization, the future of the EIT KICs including their role in strengthening innovation ecosystems. Knowledge4Innovation invites all innovation stakeholders to contribute to the discussions and make Horizon Europe a success.

Find out more about the sessions and speakers at:
www.knowledge4innovation.eu/k4i-events/11th-european-innovation-summit

Factory of the Future Awards 2020

Op 19 februari 2020 reiken Agoria en Sirris samen met essenscia, Fedustria, Fevia Vlaanderen, Flanders’ FOOD en Catalisti de Factory of the Future Awards 2020 uit. Met deze prijs zetten de organisatoren elk jaar maakbedrijven in de spotlights die dankzij strategische transformaties knappe doorbraakresultaten realiseren. De awarduitreiking is dit jaar een VIP-only-event, met nadruk op netwerking en uitwisselingsmogelijkheden tussen de Factory of the Future-winnaars en andere belangrijke spelers in manufacturing. Inschrijven voor de awarduitreiking is niet langer mogelijk.

Whitepaper ‘Factories of the Future: 12 cases uit de praktijk’
Hoe kan u zich als productiebedrijf wapenen tegen de uitdagingen van de toekomst? Hoe pakken andere bedrijven dit aan en wie neemt in België het voortouw? Ontdek welke hefbomen de 12 Factory of the Future winnaars van 2019 gebruiken om de toekomst te omarmen. Download hier het inspiratieboek ‘Factories of the Future: 12 cases uit de praktijk’.